Geldt de ESPR ook voor mijn bedrijf?
De ESPR, voluit de Ecodesign for Sustainable Products Regulation, is de Europese kaderverordening voor duurzamere producten. Het digitaal productpaspoort dat op deze site centraal staat, is één van de instrumenten die uit deze verordening voortkomen, maar de ESPR zelf gaat verder: ze regelt ook eisen aan reparatiegemak, duurzaamheid, recyclebaarheid en informatie over de milieu-impact van een product. Of de ESPR voor uw bedrijf gaat gelden, hangt af van de productgroep die u maakt of invoert, en van de gedelegeerde handeling die de Europese Commissie daarvoor nog moet vaststellen.
Voor elektronica en ICT-apparatuur is dat werk nog in uitvoering. De Commissie werkt de ESPR per productgroep uit in afzonderlijke gedelegeerde handelingen, met een werkplan dat loopt tot 2030. Voor de meeste categorieën binnen elektronica en ICT worden die handelingen vanaf 2027 verwacht. Zolang die er niet is voor uw specifieke productgroep, gelden de concrete eisen nog niet, ook al is de kaderverordening zelf al van kracht.
Wat de ESPR precies regelt
De ESPR is een raamwerk, geen lijst met directe verplichtingen voor elk product. De verordening geeft de Commissie de bevoegdheid om per productgroep eisen vast te stellen op onderwerpen als levensduur, herstelbaarheid, de aanwezigheid van bepaalde stoffen, energie- en materiaalgebruik, en de informatie die daarover beschikbaar moet zijn. Het digitaal productpaspoort is de manier waarop die informatie toegankelijk wordt gemaakt, via een QR-code of vergelijkbare datadrager op of bij het product.
Daarnaast bevat de ESPR een aantal algemene bepalingen die niet per productgroep hoeven te worden uitgewerkt, zoals het verbod op het vernietigen van onverkochte consumentengoederen voor bepaalde bedrijven. Of zo'n algemene bepaling op uw bedrijf van toepassing is, staat los van de vraag of er al een gedelegeerde handeling is voor uw productgroep.
Hoe de ESPR zich verhoudt tot het digitaal productpaspoort
Wie zich al heeft verdiept in het digitaal productpaspoort, heeft in feite al kennisgemaakt met een deel van de ESPR. Het paspoort is het uitvoeringsinstrument; de ESPR is de wettelijke basis waarop dat instrument rust. Voor elektronica en ICT betekent dit dat de vraag "geldt het productpaspoort voor mij" en de vraag "geldt de ESPR voor mij" grotendeels dezelfde productgroepen en dezelfde tijdlijn volgen, maar niet volledig samenvallen. Een gedelegeerde handeling kan bijvoorbeeld eisen aan reparatiegemak bevatten zonder dat daar meteen een paspoortverplichting bij hoort, of andersom.
Voor bedrijven die elektronica of ICT-apparatuur op de Europese markt zetten, is het daarom nuttig om beide sporen in de gaten te houden: het paspoort als datadrager, en de onderliggende ecodesign-eisen als de inhoudelijke normen waaraan het product moet voldoen. In de kennisbank per situatie uitgezocht wordt dit onderscheid per productgroep verder toegelicht, zodra de gedelegeerde handelingen bekend zijn.
Voor wie de ESPR wel en niet geldt
De ESPR richt zich in de basis tot fabrikanten, importeurs en soms distributeurs die producten binnen de reikwijdte van de verordening op de EU-markt brengen. Voor elektronica en ICT is die reikwijdte breed bedoeld, maar wordt ze pas concreet zodra een productgroep is uitgewerkt. Een bedrijf dat bijvoorbeeld huishoudelijke apparaten of ICT-hardware invoert, valt potentieel onder de verordening zodra de bijbehorende handeling is gepubliceerd; een bedrijf dat uitsluitend diensten levert rond die apparatuur, zonder zelf producent of importeur te zijn, staat in een andere positie. Wie precies als aanbieder in de keten wordt aangemerkt, is eerder op dit platform beschreven en blijft ook voor de ESPR een relevante vraag.
Omdat de gedelegeerde handelingen nog niet voor elke productgroep zijn vastgesteld, is het op dit moment niet mogelijk om in algemene zin te zeggen dat de ESPR wel of niet voor een bepaald bedrijf geldt. Dat wordt per productgroep duidelijk zodra de Commissie de handeling publiceert.
Wat u nu al kunt doen
Ook zonder dat de datum en de exacte eisen al vaststaan, is het zinvol om nu al in kaart te brengen welke productgroepen uw bedrijf op de markt brengt, en welke gegevens u daarover al vastlegt bij fabrikant of toeleverancier. Die inventarisatie is dezelfde die nodig is voor het digitaal productpaspoort, en scheelt tijd zodra een gedelegeerde handeling voor uw productgroep verschijnt. Met een paar vragen een eerste indicatie krijgen van waar uw bedrijf ten opzichte van de ESPR en het paspoort staat, kan daarbij een startpunt zijn.
Voor de vraag hoe elektropas.com deze informatie samenstelt en actueel houdt, is meer te lezen op de pagina over hoe wij de gegevens verzamelen en actueel houden. Voor de eigen situatie, en voor de vraag of en wanneer specifieke verplichtingen gaan gelden, blijft raadpleging van de officiële EUR-Lex-tekst of een jurist het uitgangspunt.
Wilt u weten hoe dit voor uw producten kan gaan uitpakken zodra de regels concreet worden? Doe de gratis quick-scan of blader door de meest gestelde vragen over het productpaspoort en de onderliggende regels om te zien welke onderwerpen voor uw bedrijf relevant zijn.