De vraag die veel ondernemers zich stellen
Wie elektronica of ICT-apparatuur importeert of op de markt brengt, krijgt vroeg of laat te maken met de Algemene Productveiligheidsverordening (GPSR). Een veelgestelde vraag is dan: wat gebeurt er eigenlijk als ik dit niet regel? Het korte antwoord is dat de verordening aan aanbieders en importeurs verplichtingen stelt rond de veiligheid van producten, en dat markttoezichthouders bevoegdheden hebben om in te grijpen wanneer aan die verplichtingen niet wordt voldaan. Wat dat ingrijpen precies inhoudt, verschilt per situatie en per toezichthouder, en dat is meteen ook waarom dit artikel geen uitspraak doet over wat er in uw specifieke geval zou gebeuren.
De verordening zelf beschrijft vooral wat een bedrijf moet doen: een risicobeoordeling maken, technische documentatie bijhouden, een contactpunt binnen de EU aanwijzen, en zorgen dat een product traceerbaar is tot bij de fabrikant of importeur. Het uitblijven daarvan is geen apart 'lichte' overtreding naast een 'zware' — de verordening onderscheidt niet zo scherp, maar laat de afweging over aan de toezichthouder die een concreet product beoordeelt.
Wat de verordening aan bevoegdheden geeft
Markttoezichthouders krijgen in de GPSR instrumenten om te reageren wanneer een product niet aan de eisen voldoet of wanneer de onderliggende documentatie ontbreekt. Dat kan gaan om het opvragen van informatie, het laten aanpassen van etikettering of instructies, het tijdelijk stilzetten van de verkoop, of in een verdergaand scenario het terugroepen van een product bij de eindgebruiker. Welke maatregel wordt ingezet, hangt af van de aard van het risico en van hoe een bedrijf reageert zodra er vragen komen.
Het is dus niet zo dat het ontbreken van documentatie automatisch tot de zwaarste maatregel leidt. Toezichthouders kijken naar de situatie als geheel: is er een concreet veiligheidsrisico, is er al eerder om aanvulling gevraagd, en werkt het bedrijf mee aan het herstellen van de tekortkoming. Dat neemt niet weg dat het ontbreken van basisdocumentatie op zichzelf al reden kan zijn voor een toezichthouder om onderzoek te starten.
Waarom dit voor elektronica en ICT extra relevant is
Elektronica en ICT-apparatuur vallen vaak onder meerdere regelingen tegelijk: CE-markering voor bepaalde productgroepen, de GPSR voor algemene productveiligheid, en straks het digitaal productpaspoort voor de milieu- en materiaalgegevens. Dat een product al een CE-markering draagt, betekent niet automatisch dat ook aan de GPSR-verplichtingen is voldaan — het zijn verschillende verordeningen met een andere invalshoek. Bedrijven die deze regelingen los van elkaar behandelen, lopen het risico dat ze op één front goed voorbereid zijn en op een ander front vragen krijgen waarop ze geen antwoord hebben liggen.
Juist omdat deze regelingen naast elkaar bestaan, is het voor veel MKB-bedrijven lastig om overzicht te houden over wat waar hoort. In de kennisbank per onderwerp wordt per regeling apart uitgelegd wat de verplichting inhoudt en waar de officiële tekst te vinden is, zodat u niet zelf tussen verschillende bronnen hoeft te schakelen.
Wat u vandaag al kunt doen
Ook als de gedelegeerde handelingen voor uw productgroep nog niet definitief zijn, is de GPSR wel al van toepassing op producten die u nu op de markt brengt. Het is dus geen kwestie van wachten tot er meer duidelijkheid is over het digitaal productpaspoort — de verplichtingen rond productveiligheid lopen daar los van. Een goed startpunt is nagaan welke documentatie op dit moment al aanwezig is: een risicobeoordeling, een aanwijsbaar contactpunt, en gegevens over waar het product vandaan komt.
Wilt u snel zien waar uw bedrijf op dit moment staat, zonder eerst de hele verordening te moeten doorlezen? Met de productscan die in een paar vragen een indicatie geeft krijgt u een eerste beeld van welke onderdelen bij uw situatie aandacht nodig hebben. Voor de vragen die daarna nog overblijven, is er een overzicht met antwoorden op vragen die andere ondernemers ook stellen.
Wat dit artikel niet doet
Dit artikel beschrijft wat de verordening aan bevoegdheden geeft en waarom dat relevant is, maar doet geen uitspraak over hoe een toezichthouder in een concreet geval zou handelen, en al helemaal niet over de kans dat dit bij een specifiek bedrijf gebeurt. Voor een oordeel over uw eigen situatie is de weg naar de bevoegde toezichthouder of naar een jurist de juiste, niet een algemeen artikel op een website.
Verder lezen
Wilt u eerst begrijpen hoe wij aan onze informatie komen en waarom de bronvermelding altijd zichtbaar blijft? Dat staat toegelicht op de pagina waar de informatie vandaan komt. En mocht u overwegen om structureel overzicht te krijgen over de verplichtingen die voor uw bedrijf gelden, dan kunt u vrijblijvend de gratis quick-scan doen of de onderwerpen in de kennisbank doorlopen — zonder dat daar meteen een account of verplichting aan vastzit.