Een derde verordening naast de AI-verordening en het productpaspoort
Als u zich al heeft verdiept in de AI-verordening en het digitaal productpaspoort, bent u wellicht ook de Algemene Productveiligheidsverordening tegengekomen, ook wel de GPSR genoemd (General Product Safety Regulation). Deze verordening geldt in hoofdlijnen voor elk bedrijf dat producten op de EU-markt brengt of verkoopt, dus ook voor elektronica en ICT-apparatuur, ongeacht of er al een digitaal paspoort voor die productgroep bestaat.
Of de verordening concreet iets van u vraagt, hangt af van uw rol. Bent u fabrikant, importeur of distributeur van elektronica, dan zijn er verplichtingen die specifiek op uw rol zijn toegesneden. Verkoopt u alleen als tussenpersoon via een eigen webshop of platform, dan gelden er andere, lichtere verplichtingen. De verordening onderscheidt deze rollen uitdrukkelijk, en dat onderscheid bepaalt wat er van u wordt verwacht.
Wat de verordening precies regelt
De GPSR vervangt de oudere Europese richtlijn algemene productveiligheid en is sinds december 2024 van toepassing. De kern is dat een product veilig moet zijn voordat het op de markt wordt gebracht, en dat er iemand in de EU aanwijsbaar verantwoordelijk is als er iets misgaat. Voor elektronica betekent dit onder meer dat risico's zoals oververhitting, elektrische schokken of gevaarlijke stoffen vooraf zijn beoordeeld, en dat er een contactpersoon binnen de EU bekend is voor toezichthouders en consumenten.
Dit staat los van de CE-markering, die al langer verplicht is voor veel elektronica-producten. De GPSR is breder: hij geldt ook voor producten waarvoor geen specifieke EU-richtlijn met CE-eisen bestaat. Het verschil tussen CE-markering en andere Europese verplichtingen wordt vaker onderschat dan gedacht; de kennisbank zet de begrippen naast elkaar zodat u ziet welke regel voor welk product geldt.
Voor wie de verordening concreet geldt
Fabrikanten en importeurs
Als uw bedrijf elektronica laat produceren onder eigen merknaam, of elektronica van buiten de EU importeert om in de EU te verkopen, dan bent u in de regel degene op wie de verordening de meeste verplichtingen legt. Dat gaat onder meer om het bijhouden van technische documentatie, het kunnen aanwijzen van een verantwoordelijke persoon binnen de EU, en het reageren op meldingen over onveilige producten.
Distributeurs en online verkopers
Verkoopt u elektronica die een ander merk of een andere partij al op de markt heeft gebracht, dan gelden er lichtere, maar niet te verwaarlozen verplichtingen. U moet bijvoorbeeld kunnen nagaan of het product de vereiste informatie draagt en of er een verantwoordelijke partij in de EU is aangewezen. Verkoopt u via een eigen webshop, dan gelden er specifieke eisen aan de informatie die u online moet tonen, zoals contactgegevens en productwaarschuwingen.
Puur interne apparatuur
Gebruikt uw bedrijf elektronica alleen voor eigen bedrijfsvoering, zonder dat u die zelf verhandelt of importeert, dan bent u doorgaans geen partij onder deze verordening. U blijft dan wel gebonden aan algemenere regels rond arbeidsomstandigheden en productveiligheid op de werkvloer, maar dat is een ander regime dan de GPSR.
Hoe dit zich verhoudt tot het digitaal productpaspoort
De GPSR en het toekomstige digitaal productpaspoort staan los van elkaar, maar raken dezelfde bedrijven. Beide regelingen vragen om vergelijkbare basisinformatie: wie de fabrikant of importeur is, welke technische documentatie er bestaat, en wie binnen de EU aanspreekbaar is. Bedrijven die deze gegevens nu al ordentelijk vastleggen voor de GPSR, staan er goed voor zodra de verplichtingen voor het paspoort per productgroep concreet worden. Met een korte scan ziet u in vijf vragen waar uw bedrijf op dit moment staat, zowel voor het paspoort als voor verwante verplichtingen.
Wat u er praktisch mee kunt
De eerste stap is vaststellen welke rol uw bedrijf inneemt: fabrikant, importeur, distributeur of alleen eindgebruiker. Die rol bepaalt welk deel van de verordening op u van toepassing is, en dat onderscheid komt ook terug bij het digitaal productpaspoort. Twijfelt u over uw rol of over wat er concreet van u wordt gevraagd, dan is de tekst van de verordening zelf op EUR-Lex de vindplaats, en is de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit de toezichthouder die algemene voorlichting geeft over productveiligheid. Voor een oordeel over uw specifieke situatie is een jurist de aangewezen partij.
Wilt u eerst een overzicht van hoe de verschillende Europese regels voor elektronica zich tot elkaar verhouden, dan vindt u dat overzicht in de veelgestelde vragen over het digitaal productpaspoort en aanverwante regels.
Zelf nagaan of dit voor u speelt
Of de Algemene Productveiligheidsverordening op uw bedrijf van toepassing is, hangt dus sterk af van de rol die u in de keten inneemt. Doe gerust de gratis quick-scan om in een paar minuten te zien waar uw bedrijf staat, of lees verder in de kennisbank om de verschillende Europese regels helder naast elkaar te zien.