Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn elektronica?

Elektronica valt onder de ESPR, de verplichting nog niet

Elektronica en ICT-apparatuur vallen in beginsel onder de reikwijdte van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), maar of en wanneer voor een specifiek apparaat daadwerkelijk een digitaal productpaspoort verplicht wordt, staat nog niet vast. Artikel 1 van de ESPR omschrijft het onderwerp en toepassingsgebied breed: het gaat om fysieke producten die in de Europese Unie op de markt worden gebracht of in gebruik worden genomen. Elektronica en ICT-apparatuur passen binnen die brede omschrijving. Maar de ESPR werkt met een gelaagd systeem: de verordening zelf legt alleen het kader vast, en per productgroep bepaalt de Europese Commissie in een aparte gedelegeerde handeling welke concrete eisen gaan gelden, waaronder de vraag of en wanneer een digitaal productpaspoort verplicht wordt (artikel 9 ESPR). Voor elektronica en ICT-apparatuur is die gedelegeerde handeling er op dit moment nog niet. Het antwoord op de vraag "geldt het voor mijn apparaat" is daarom in twee delen te splitsen: het kader geldt, de concrete plicht nog niet.

Waarvoor dit kader is bedoeld, en waarvoor nog niet

De ESPR is bedoeld als raamwerk voor vrijwel alle fysieke producten die in de EU worden verhandeld, en elektronica en ICT-apparatuur horen daar in beginsel bij. Binnen die brede groep wordt onderscheid gemaakt naar productgroep: witgoed, consumentenelektronica en ICT-apparatuur worden niet in één keer geregeld, maar stuk voor stuk, elk met een eigen gedelegeerde handeling en een eigen tijdpad. Dat betekent dat een wasmachine, een smartphone en een server niet automatisch onder dezelfde regels en dezelfde datum vallen, ook al vallen ze allemaal onder het bredere begrip "elektronica en ICT". Zolang er voor een bepaalde subcategorie geen gedelegeerde handeling is gepubliceerd, bestaat er voor die subcategorie nog geen concrete verplichting tot een digitaal productpaspoort op grond van de ESPR. Dat is een belangrijk verschil met producten waarvoor die handeling al wél is vastgesteld: daar geldt de plicht al dan wel binnen afzienbare tijd, met een vastgestelde datum. Voor elektronica en ICT is dat nu nog niet het geval.

De datum staat nog niet vast

Er is nog geen vaste datum waarop het digitaal productpaspoort voor elektronica en ICT-apparatuur verplicht wordt. Wat wel vaststaat, is de volgorde: de Europese Commissie werkt de ESPR uit via een werkplan voor de periode 2025-2030, waarin per productgroep wordt aangegeven wanneer een gedelegeerde handeling wordt verwacht. Voor elektronica en ICT-apparatuur worden die gedelegeerde handelingen naar verwachting vanaf 2027 gepubliceerd, verspreid over de verschillende subcategorieën. Tot het moment dat zo'n handeling voor een specifieke categorie is vastgesteld en gepubliceerd, is er geen wettelijke verplichting tot een digitaal productpaspoort voor die categorie op grond van artikel 9 ESPR. Zodra een handeling voor een deelcategorie is gepubliceerd, staat daarmee ook de daadwerkelijke ingangsdatum vast — tot die tijd is elke genoemde datum een verwachting, geen vastgestelde termijn.

Wat te doen terwijl de datum nog open staat

De eerste stap is nagaan in welke subcategorie het eigen product valt: witgoed, consumentenelektronica of ICT-apparatuur worden apart geregeld, en de status van de gedelegeerde handeling verschilt per categorie. De tweede stap is het volgen van de publicatie van gedelegeerde handelingen voor die specifieke categorie, bijvoorbeeld via het ESPR-werkplan van de Europese Commissie, om te zien wanneer een concrete verplichting en datum ontstaan. De derde stap, en praktisch de belangrijkste, is het nu al op orde brengen van de onderliggende productgegevens: materialen, herkomst, reparatiemogelijkheden en andere gegevens die in een toekomstig paspoort worden opgenomen, zijn vaak dezelfde gegevens die al voor andere doeleinden worden bijgehouden. Wie deze data nu al gestructureerd vastlegt, hoeft bij publicatie van de gedelegeerde handeling niet bij nul te beginnen. Er is geen reden om al een paspoort in te richten voordat de gedelegeerde handeling er is, maar er is wel reden om de gegevens waarop zo'n paspoort straks steunt, alvast op orde te hebben.

Grondslag: artikel 1 en artikel 9 ESPR

Dat elektronica en ICT-apparatuur binnen de reikwijdte van de ESPR vallen, volgt uit artikel 1 van Verordening (EU) 2024/1781, dat het onderwerp en toepassingsgebied van de verordening vastlegt voor fysieke producten die op de EU-markt worden gebracht of in gebruik worden genomen. Dat de concrete verplichting tot een digitaal productpaspoort pas ontstaat via een aparte gedelegeerde handeling per productgroep, volgt uit artikel 9 van diezelfde verordening. Voor de exacte inhoud en actuele status van deze artikelen is de officiële tekst op EUR-Lex de bron.

Wie nu al wil weten wanneer de eigen productcategorie aan de beurt is, doet er goed aan de publicatie van gedelegeerde handelingen voor die categorie te volgen en ondertussen de onderliggende productdata op orde te brengen, zodat het invullen van een paspoort later een kwestie van aansluiten is in plaats van van voren af aan beginnen.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening: artikel 1 bepaalt dat de verordening zelf geen directe verplichting oplegt per productgroep, maar het kader schept waarbinnen dat per deelcategorie wordt ingevuld. Of het digitaal productpaspoort voor een specifiek toestel geldt, hangt dus af van een gedelegeerde handeling die nog per productgroep moet worden vastgesteld. Voor elektronica is dat op dit moment nog niet gebeurd. Wat we wél kunnen zeggen, is hoe het systeem in elkaar zit en wat er in de meeste gevallen te verwachten is zodra een productgroep aan de beurt is.

Nagaan of uw productgroep onder de ESPR valt

Artikel 1 van de ESPR bepaalt dat de verordening van toepassing is op fysieke goederen die in de handel worden gebracht of in gebruik worden genomen, met uitzondering van een beperkt aantal categorieën die buiten scope blijven (zoals voedsel, diergeneesmiddelen en enkele andere specifiek genoemde groepen). Elektronica en ICT-apparatuur vallen in principe binnen dat brede toepassingsgebied. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch: nagaan onder welke productgroep het eigen assortiment valt, en die indeling vasthouden, ook als er nog geen concrete verplichting aan hangt. Een overzicht van welke producten uit de elektronicabranche onder de ESPR vallen, staat op welke producten van de elektronicabranche vallen onder de ESPR.

Wachten op de gedelegeerde handeling voor de eigen productgroep

Artikel 9 van de ESPR beschrijft wat een digitaal productpaspoort inhoudt zodra het van toepassing wordt, maar de daadwerkelijke verplichting ontstaat pas via een gedelegeerde handeling per productgroep. Voor elektronica is die handeling er nog niet. Praktisch betekent dit dat een bedrijf niet nu al een paspoort moet opstellen, maar wel goed doet om te volgen wanneer de handeling voor de eigen productgroep wordt gepubliceerd. Wat een gedelegeerde handeling precies is en waarom die bepalend is voor wat een bedrijf moet doen, staat toegelicht op wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat u moet doen.

Onderscheid maken tussen "onder de ESPR vallen" en "nu al een paspoort nodig hebben"

Dit zijn twee verschillende vragen, en ze worden in de praktijk vaak door elkaar gehaald. Onder de ESPR vallen zegt iets over het toepassingsgebied van de verordening (artikel 1); een paspoort nodig hebben zegt iets over of de gedelegeerde handeling voor die specifieke productgroep al is vastgesteld en in werking is getreden. Voor een bedrijf betekent dit dat "geldt het voor mijn elektronica" op dit moment meestal beantwoord kan worden met: de productgroep valt vermoedelijk binnen het toepassingsgebied, maar de concrete verplichting is er nog niet. Meer uitleg over wat een digitaal productpaspoort voor elektronica precies is, staat op wat een digitaal productpaspoort voor elektronica is.

De eigen productgroep monitoren op basis van het werkplan

Het ESPR-werkplan loopt van 2025 tot 2030 en werkt per deelcategorie. Voor elektronica worden de eerste gedelegeerde handelingen niet eerder dan vanaf 2027 verwacht, maar een vaste datum per productgroep ligt nog niet vast. Voor een bedrijf betekent dit dat het bijhouden van publicaties op productgroepniveau praktisch nuttiger is dan uitgaan van één algemene datum voor "elektronica". Een overzicht van de verwachte tijdlijn staat op wanneer het productpaspoort verplicht wordt voor elektronica.

Waar het misgaat in de praktijk

Aanname dat "elektronica" één productgroep is. Een importeur van huishoudelijke apparaten en kleine consumentenelektronica gaat er soms van uit dat één gedelegeerde handeling voor "elektronica" alles regelt. In werkelijkheid werkt het ESPR-werkplan per deelcategorie, met eigen tijdlijnen en eigen eisen. Wat voor het ene toestel geldt, geldt niet automatisch voor het andere.

Verwarring tussen ESPR-toepassingsgebied en bestaande regelgeving. Sommige bedrijven denken dat omdat hun product al onder de RoHS-richtlijn of de WEEE-richtlijn valt, het automatisch ook al onder de ESPR-verplichting voor het productpaspoort valt. Dat is een andere vraag; de ESPR-verplichting hangt af van een eigen gedelegeerde handeling.

Te laat beginnen met dataverzameling. Een fabrikant die wacht tot de gedelegeerde handeling is gepubliceerd voordat er iets wordt vastgelegd over materialen, herkomst en reparatiegegevens, loopt het risico dat die informatie dan niet meer compleet of navolgbaar is. Vroeg vastleggen welke gegevens er in het paspoort van elektronica terecht zouden kunnen komen, scheelt achteraf zoekwerk; zie welke gegevens er in het productpaspoort van elektronica komen.

Producten met een batterij als afzonderlijk geval vergeten. Apparatuur met een ingebouwde batterij valt mogelijk onder twee aparte regelingen: de ESPR voor het apparaat en de batterijverordening voor de batterij zelf. Bedrijven die alleen naar de "elektronica-kant" kijken, missen soms dat er een aparte paspoortverplichting voor de batterij kan gelden; zie of een apparaat met een batterij erin twee paspoorten nodig heeft.

Onterecht denken dat kleine bedrijven zijn uitgesloten. Er wordt soms verondersteld dat een kleine onderneming buiten het toepassingsgebied valt omdat de verplichtingen "voor grote fabrikanten" zouden zijn bedoeld. Of en hoe dat voor kleinere bedrijven verschilt, staat toegelicht op of het productpaspoort ook voor kleine bedrijven geldt.

Wat u kunt vastleggen

Een interne notitie waarin de eigen productgroepen zijn ingedeeld volgens de indeling die de Europese Commissie in het werkplan gebruikt, zodat duidelijk is welke publicaties relevant zijn om te volgen.
Een overzicht van bestaande productgegevens (materialen, herkomst, samenstelling, reparatie- en onderhoudsinformatie) die nu al beschikbaar zijn, ook als er nog geen paspoortverplichting is.
Een logboek van gepubliceerde en aangekondigde gedelegeerde handelingen per productgroep, met datum van publicatie en beoogde inwerkingtreding.
Een overzicht van producten met een ingebouwde batterij, apart gemarkeerd, zodat bij het volgen van regelgeving niet alleen naar de ESPR maar ook naar de batterijverordening wordt gekeken.
Contactmomenten met leveranciers en toeleveranciers over welke gegevens zij nu al kunnen aanleveren, zodat die keten niet pas wordt opgebouwd op het moment dat de verplichting ingaat.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.