Wat verandert de ESPR voor de elektronicabranche?

Van energielabel naar breed duurzaamheidskader

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) verbreedt ecodesign-eisen voor elektronica en ICT-apparatuur van alleen energieverbruik naar de hele levenscyclus van een product, en voegt daar een verplicht digitaal productpaspoort aan toe. Waar de oude ecodesignrichtlijn vooral ging over hoeveel stroom een wasmachine of laptop verbruikt, regelt de ESPR een veel breder pakket: hoe lang een product meegaat, hoe goed het te repareren is, welke materialen erin zitten, hoe makkelijk onderdelen te vervangen of te recyclen zijn, en welke milieu-impact de productie heeft gehad. Al die informatie moet straks per product terug te vinden zijn in een digitaal paspoort, dat via een QR-code of vergelijkbare datadrager op het product zelf toegankelijk is. Voor elektronica-importeurs en fabrikanten van witgoed en ICT-apparatuur betekent dit dat de administratie rond een product niet langer stopt bij het energielabel: er komt een dossier bij dat gedurende de hele levensduur van het product beschikbaar moet blijven.

Voor bijna alle producten, met uitzonderingen

De ESPR is opgezet als kaderverordening en geldt in beginsel voor vrijwel elk fysiek product dat in de EU op de markt wordt gebracht of in gebruik wordt genomen, zo staat in artikel 1 van de verordening. Dat is een bewust brede opzet: elektronica, witgoed en ICT-apparatuur vallen daar zonder meer onder. Een aantal categorieën is uitdrukkelijk buiten het toepassingsgebied gehouden, zoals voedsel, geneesmiddelen, levende planten en dieren, en voertuigen die al onder een eigen typegoedkeuringskader vallen. Voor de elektronicabranche is vooral van belang dat de ESPR zelf geen concrete eisen aan een specifiek apparaat stelt. De verordening zet het kader en de bevoegdheid neer, maar de daadwerkelijke eisen — welke informatie in het paspoort moet, welke reparatie-eisen gelden, welke drempelwaarden er zijn — worden per productcategorie apart uitgewerkt en vastgesteld. Tot die uitwerking er is, verandert er voor een concreet product nog niets aan de verplichtingen zelf.

Nog geen vaste datum voor elektronica

Wanneer de eisen en het verplichte paspoort voor elektronica en ICT-apparatuur precies gaan gelden, staat op dit moment nog niet vast. Dat komt doordat de ESPR per productcategorie werkt: de Commissie stelt voor iedere groep producten apart een uitwerking vast, en pas vanaf het moment dat die uitwerking is gepubliceerd, gaan de concrete verplichtingen voor die categorie in. Voor elektronica en ICT-apparatuur is die uitwerking er op dit moment nog niet. Tot die tijd blijven de bestaande regels van kracht, zoals de huidige energielabeling en de eisen die al golden onder de oude ecodesignrichtlijn, voor zover die nog van toepassing zijn. Zodra voor een deelcategorie binnen elektronica of ICT een uitwerking wordt gepubliceerd, bepaalt die vanaf welk moment het digitaal productpaspoort en de aanvullende eisen daadwerkelijk verplicht worden.

Wat de fabrikant nu al kan doen

Wie nu elektronica, witgoed of ICT-apparatuur importeert of produceert, kan al een aantal dingen voorbereiden zonder op de definitieve uitwerking te hoeven wachten. Een eerste stap is nagaan of het eigen assortiment onder het brede toepassingsgebied van artikel 1 valt — voor vrijwel alle elektrische en elektronische apparatuur is dat het geval, tenzij een specifieke uitzondering geldt. Een tweede stap is in kaart brengen welke productinformatie nu al beschikbaar is en welke nog ontbreekt: materiaalsamenstelling, herkomst van onderdelen, reparatie- en onderhoudsgegevens, garantie- en levensduurinformatie. Dit is precies het type gegevens dat later in een digitaal productpaspoort terechtkomt, en het verzamelen ervan kost vaak meer tijd dan het samenstellen van het paspoort zelf. Een derde stap is het volgen van de publicatie van de productcategorie-specifieke uitwerking voor de eigen productgroep, omdat die bepaalt vanaf wanneer de verplichting daadwerkelijk ingaat en wat er precies in het paspoort moet staan. Wie deze gegevens op orde heeft zodra de uitwerking verschijnt, hoeft niet vanaf nul te beginnen met het opstellen van het paspoort.

De basis: artikel 1 van de ESPR

Dat de ESPR een breed toepassingsgebied heeft en als kaderverordening werkt, volgt uit artikel 1 van Verordening (EU) 2024/1781, waarin het onderwerp en het toepassingsgebied van de verordening zijn vastgelegd. De Europese Commissie licht op haar eigen pagina over de ecodesignverordening voor duurzame producten toe hoe deze kaderverordening de oude ecodesignrichtlijn vervangt en per productgroep verder wordt ingevuld met concrete eisen.

Wie nu al wil starten, doet er goed aan om te beginnen met het verzamelen van de productinformatie die hierboven is genoemd, en de publicatie van de uitwerking voor de eigen productcategorie in de gaten te houden — zodra die bekend is, wordt hier op dit platform de bijbehorende datum vermeld.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is de Europese kaderverordening voor ecologisch ontwerp van producten. Voor de elektronicabranche is de kern dat producten straks niet alleen aan bestaande veiligheids- en energie-eisen moeten voldoen, maar ook aan eisen over duurzaamheid, herstelbaarheid, recyclebaarheid en informatieverstrekking — vastgelegd in een digitaal productpaspoort. De verordening zelf, artikel 1, beschrijft dit als een kader dat per productgroep wordt ingevuld. Dat "per productgroep" is precies waarom deze verandering nu nog abstract aanvoelt: de kaderwet ligt er, maar de concrete eisen per apparaat volgen nog. Hoe dat werkt, staat beschreven op de pagina over waarom er per soort apparaat andere regels gelden.

Wat er van u wordt verwacht

Nagaan of uw producten onder de ESPR vallen

De verordening heeft een breed toepassingsgebied: artikel 1 van de ESPR noemt fysieke goederen die in de handel worden gebracht of in gebruik worden genomen. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit in de praktijk een eerste check per productlijn: welke apparaten voert u, en zijn dat consumentenapparaten, onderdelen, of accessoires? Niet elk product krijgt op dezelfde termijn dezelfde eisen. Een overzicht van wat concreet onder de regels valt, staat op de pagina over welke producten van de elektronicabranche onder de ESPR vallen. Voor bedrijven die twijfelen of hun specifieke assortiment meetelt, is er een aparte toets op de pagina geldt het digitaal productpaspoort voor mijn elektronica.

Wachten op de gedelegeerde handeling voor uw productgroep

De ESPR werkt met gedelegeerde handelingen: aparte besluiten per productgroep waarin de Commissie vastlegt welke eisen precies gaan gelden en vanaf wanneer. Voor elektronica en ICT-apparatuur zijn die handelingen nog niet gepubliceerd; het werkplan van de Commissie voorziet hierin vanaf een latere datum. Praktisch betekent dit dat een bedrijf nu nog niet kan vaststellen welke gegevens exact in het paspoort moeten, en wanneer de verplichting ingaat. Wat een gedelegeerde handeling inhoudt en waarom die bepalend is voor wat er straks moet gebeuren, wordt uitgelegd op de pagina wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen. Zodra er een datum bekend is voor elektronica, wordt die bijgehouden op de pagina wanneer het productpaspoort verplicht wordt voor elektronica.

Gegevens over het product structureel vastleggen en kunnen aanleveren

Ook al is de exacte inhoud van het paspoort per productgroep nog niet vastgesteld, de richting is wel duidelijk: gegevens over materialen, herkomst, reparatiemogelijkheden en levensduur worden relevant. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit dat het waardevol is om nu al te inventariseren welke gegevens al beschikbaar zijn (bijvoorbeeld uit inkoopdocumentatie of technische dossiers) en welke nog ontbreken. Een beeld van wat er waarschijnlijk in het paspoort komt, staat op de pagina welke gegevens in het paspoort van elektronica komen.

Onderscheid maken tussen openbare en afgeschermde gegevens

Niet alle informatie in het paspoort is voor iedereen zichtbaar. Voor bedrijven die gevoelig liggen bij het delen van receptuur, leveranciersinformatie of technische specificaties is relevant dat de ESPR ruimte laat voor een onderscheid tussen wat publiek toegankelijk is en wat alleen voor bepaalde partijen (zoals toezichthouders) inzichtelijk is. Dit onderscheid wordt behandeld op de pagina wie welke gegevens uit het productpaspoort mag inzien, en specifiek voor bedrijfsgevoelige informatie op de pagina of bedrijfsgevoelige gegevens over elektronica openbaar moeten.

Rekening houden met samengestelde producten

Veel elektronica bevat een batterij, en voor batterijen bestaat al aparte regelgeving met een eigen paspoortverplichting. Voor fabrikanten en importeurs van apparaten met geïntegreerde accu's is dit een praktisch aandachtspunt: het is niet vanzelfsprekend dat één paspoort volstaat. Dit vraagstuk wordt toegelicht op de pagina of een apparaat met een batterij erin twee paspoorten nodig heeft.

Waar het misgaat in de praktijk

Een veelgemaakte aanname is dat de ESPR nu al concrete verplichtingen oplegt aan elektronicabedrijven. De kaderverordening is er, maar zonder gedelegeerde handeling voor de eigen productgroep zijn er nog geen paspoortplichten die nageleefd moeten worden. Bedrijven die hierop vooruitlopen met dure implementaties, lopen het risico te investeren in een systeem dat niet aansluit op de uiteindelijke eisen.

Een tweede situatie is het omgekeerde: bedrijven die denken nog jaren de tijd te hebben en daardoor niets voorbereiden, terwijl gegevensverzameling over materialen en toeleveringsketens vaak al langere doorlooptijden kent dan de uiteindelijke wettelijke termijn.

Een derde terugkerend probleem is onduidelijkheid over wie in een toeleveringsketen verantwoordelijk is voor het aanleveren van paspoortgegevens — de fabrikant, de importeur, of de partij die het merk op het product zet. Zonder afspraken hierover ontstaat vertraging zodra de verplichting wel ingaat.

Ten slotte zien kleinere bedrijven vaak over het hoofd dat de ESPR niet automatisch een uitzondering maakt voor beperkte bedrijfsomvang. Of en hoe kleinschaligheid een rol speelt, is te lezen op de pagina of het productpaspoort ook voor kleine bedrijven geldt.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht per productlijn van welke apparaten mogelijk onder de ESPR vallen, en op basis van welke kenmerken.
Een inventarisatie van welke productgegevens (materialen, herkomst, reparatie-informatie) al bestaan in technische dossiers of inkoopdocumentatie.
Interne afspraken met leveranciers en importeurs over wie welke gegevens aanlevert zodra dit relevant wordt.
Een aantekening van de vindplaats en publicatiedatum van de gedelegeerde handeling voor de eigen productgroep, zodra deze verschijnt.
Een overzicht van welke gegevens als bedrijfsgevoelig worden beschouwd en waarom, als voorbereiding op een eventueel later onderscheid tussen openbare en afgeschermde velden.
Documentatie over eventuele batterijen in producten, met het oog op mogelijke samenloop tussen paspoortverplichtingen.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.