Jak określa się ocenę naprawialności urządzenia?

Dla elektroniki i urządzeń ICT nie ma jeszcze ustalonej metody obliczeniowej

Wskaźnik naprawialności będzie ostatecznie obliczany przy użyciu metody testowej, którą Komisja Europejska ustala dla każdej grupy produktów; metoda ta dla urządzeń elektronicznych i ICT nie istnieje jeszcze. Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) określa w artykułach 5–7 przesłanki, które mogą być uwzględniane przy projektowaniu ekologicznym produktu — w tym zdolność do naprawy, demontaż, dostępność części zamiennych i informacje o naprawie — jednak szczegółowa metoda pomiaru, ważenie i obliczenie wyniku dla każdej grupy produktów będą określone oddzielnie w aktach delegowanych i aktach wykonawczych. Artykuł 39 tego samego rozporządzenia stanowi, że te metody testowania, pomiaru i obliczania muszą być niezawodne, dokładne i odtwarzalne oraz powinny preferować zgodność z normami zharmonizowanymi. Dopóki taki akt dla elektroniki i urządzeń ICT nie będzie opublikowany, nikt nie może z pewnością powiedzieć, jak będzie wyglądać wskaźnik dla konkretnego urządzenia.

Do których urządzeń będzie to później mieć zastosowanie — a do których nie

To podejście ma zastosowanie w zasadzie do produktów podlegających ESPR, dla których Komisja ustala akt delegowany z konkretnymi wymogami; urządzenia elektroniczne i ICT zostały wskazane jako podkategoria, która będzie brana pod uwagę w przyszłości. Dopóki taki akt nie będzie opublikowany dla konkretnej grupy produktów, dla tej grupy nie będą mieć zastosowania żadne wymogi ESPR dotyczące wskaźnika naprawialności. Ważne jest rozróżnienie: wskaźnik naprawialności, który jest już teraz widoczny na produktach (na przykład za pośrednictwem indeksów krajowych), nie pochodzi z ESPR i nie wynika z artykułów 5–7 ani artykułu 39. Te istniejące wskaźniki są niezwiązane z tym europejskim procesem i mogą po wdrożeniu wymogów ESPR istnieć obok, zamiast lub inaczej niż nowy wskaźnik — nie można tego teraz ustalić.

Data nie jest jeszcze ustalona

Moment, w którym metoda obliczeniowa dla urządzeń elektronicznych i ICT będzie dokładnie opublikowana, nie jest obecnie znany. Rozporządzenie (UE) 2024/1781 jako ustawa ramowa jest już w mocy, jednak artykuły 5–7 i artykuł 39 będą mieć konkretne zastosowanie dopiero po tym, jak Komisja ustali dla każdej podkategorii akt delegowany. Dla urządzeń elektronicznych i ICT, zgodnie z programem pracy Komisji na lata 2025–2030, oczekuje się tego najwcześniej od 2027 r. — ale jest to plan, a nie data ostateczna. Dopóki akt dla tej podkategorii nie będzie opublikowany, nie będą mieć zastosowania żadne obowiązki ESPR dotyczące wskaźnika naprawialności dla tych produktów. Gdy akt się pojawi, data zostanie tutaj uzupełniona.

Co można praktycznie z tym zrobić

Dla tych, którzy teraz pracują z produktem elektronicznym lub ICT, pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy dla własnego segmentu produktu już ogłoszono lub opublikowano akt delegowany — dopiero wtedy będzie jasne, które kryteria mają zastosowanie i jaką mają wagę. Dopóki tak nie jest, warto już teraz zebrać informacje, które pojawiają się w prawie każdym wskaźniku naprawialności, niezależnie od dokładnego ważenia: dostępność i czas dostawy części zamiennych, instrukcje demontażu, dostępność podręczników naprawy oraz czas, w którym są oferowane aktualizacje oprogramowania. To są typowe elementy, które artykuł 5 i 6 wymieniają jako część wymogów projektowania ekologicznego i które później będą również mierzone za pośrednictwem metody testowej na podstawie artykułu 39. Kto już organizuje te dane, będzie dobrze przygotowany, gdy pojawi się ostateczna metoda: paszport będzie można wtedy uzupełnić z mniejszym opóźnieniem. Nie ma sensu teraz spekulować na temat wyniku ani przedstawiać liczby, która miałaby być oparta na ESPR — ta liczba dla elektroniki i ICT jeszcze nie istnieje.

Na czym to opiera się: artykuły 5, 6, 7 i 39 ESPR

Artykuły 5 do 7 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 opisują, jakie wymagania dotyczące wydajności i informacji można postawić przed produktem, przy czym zdolność do naprawy jest jednym z wymienionych aspektów. Artykuły te nie określają, w jaki sposób obliczana jest punktacja; określają one jedynie to, że cechy związane z naprawą mogą być częścią wymogów dotyczących ekoprojektu, opracowywanych dla każdej grupy produktów. Artykuł 39 tego samego rozporządzenia reguluje następnie, że Komisja, w razie potrzeby, ustala metody badań, pomiarów i obliczeń w celu kontroli tych wymogów, a te metody powinny być zasadniczo oparte na normach zharmonizowanych, aby wyniki były wiarygodne i porównywalne. Kombinacja tych artykułów wyjaśnia, że punktacja zdatności do naprawy jest produktem dwuetapowym: najpierw "co" (art. 5-7), następnie "jak mierzyć" (art. 39) — a to ostatnie musi być jeszcze opublikowane dla urządzeń elektronicznych i ICT.

Ci, którzy teraz pracują nad paszportem produktu, powinni strukturalnie rejestrować dane dotyczące naprawy (części, instrukcje, okresy aktualizacji) i śledzić publikację aktu delegowanego dla własnej kategorii produktu, na przykład poprzez ogłoszenia na tej platformie, gdy będą dostępne.

Na czym to się opiera

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Podajemy odniesienia dla każdego twierdzenia; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Co się od Państwa oczekuje

Naprawialność staje się mierzoną cechą produktu, a nie kwalifikacją

Rozporządzenie ESPR wymienia naprawialność jako jeden z aspektów produktu, w stosunku do którego można określić wymogi projektowania ekologicznego, obok między innymi trwałości, możliwości ponownego użytku i recyklingu (artykuły 5–7, Rozporządzenie (UE) 2024/1781). Oznacza to, że naprawialność nie jest oceniana na podstawie wrażenia lub oświadczenia marketingowego, lecz na podstawie ustalonych kryteriów opracowywanych dla każdej grupy produktów. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to przede wszystkim, że wskaźnik naprawialności nie dopuszcza własnej interpretacji: które części się liczą, jak oceniana jest demontaż i jakie progi obowiązują, określone jest w akcie delegowanym dla danej kategorii produktów. Dopóki akt delegowany dla elektroniki i ICT nie będzie opublikowany, nie będzie można obliczyć wskaźnika — jest jednak jasne, że metoda nie będzie swobodnie wybierana.

Wskaźnik musi być określony zgodnie z ustaloną metodą

Artykuł 39 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa, że metody badania, pomiarów i obliczeń są ustalane w celu uzyskania porównywalnych i weryfikowalnych wyników. W przypadku naprawialności obejmuje to między innymi kwestie takie jak dostępność i czas dostawy części zamiennych, stopień, w jakim urządzenie można rozebrać przy użyciu powszechnie dostępnych narzędzi, oraz dostępność instrukcji naprawy. Praktycznie oznacza to, że przedsiębiorstwo chcące uzasadnić wskaźnik nie może zadowolić się wewnętrzną oceną: pomiar stanowiący podstawę musi być przeprowadzony zgodnie z ustaloną metodą, z określonym protokołem testowym. Jest to spójne z pytaniem zgodnie z jaką metodą powinienem mierzyć wartości do paszportu produktu? — naprawialność nie jest w tym sensie wyjątkiem od innych cech produktu zawartych w paszporcie.

Wskaźnik trafia do paszportu produktu

Po ustaleniu wskaźnika naprawialności staje się on jedną z danych dostępnych poprzez cyfrowy paszport produktu. Dla przedsiębiorstwa rodzi to dwie uzupełniające się pytania: jakie dane bazowe (na przykład kolejność demontażu lub dostawcy części) są związane z tym wskaźnikiem i kto ma dostęp do tych danych bazowych. W przypadku pierwszego pytania istotny jest podział według grup produktów, opisany w jakie dane znajdują się w paszporcie produktu elektroniki?. W przypadku drugiego pytania nie każde dane stanowiące podstawę wskaźnika są automatycznie udostępniane; to rozróżnienie opisano w kto może przeglądać które dane z paszportu produktu?.

Wskaźnik musi pozostawać aktualny w przypadku zmian w produkcie

Wskaźnik naprawialności jest powiązany z konkretnym wariantem produktu. Jeśli producent zmieni część, mocowanie obudowy lub dostępność części zamiennej, wcześniej ustalony wskaźnik nie pozostaje bez zastrzeżeń ważny. Dla przedsiębiorstwa mającego ograniczoną liczbę wariantów produktów jest to zwykle do opanowania, ale w przypadku częstych zmian produktów — często zwłaszcza w przypadku urządzeń peryferyjnych ICT — istnieje ryzyko, że paszport wyświetla wskaźnik, który nie odpowiada już aktualnym wykonaniu. Dotyczy to szerszego pytania o częstotliwość aktualizacji danych, opisanego w jak często muszę aktualizować dane w paszporcie produktu?.

Gdzie się psuje w praktyce

Kilka sytuacji powtarza się wśród przedsiębiorstw przygotowujących się do wymogów naprawialności, nawet jeśli akt delegowany dla elektroniki i ICT nie został jeszcze opublikowany:

Wskaźnik jest wewnętrznie "szacowany" na podstawie podobnego produktu. Bez przeprowadzonego pomiaru zgodnie z ustaloną metodą wskaźnik nie jest uzasadniony, nawet jeśli produkt jest technicznie bardzo podobny do innego modelu.
Instrukcje naprawy są pisane, ale nie są powiązane ze wskaźnikiem. Wskaźnik naprawialności opiera się na konkretnych, mierzalnych kryteriach; sama instrukcja obsługi nie jest dowodem spełnienia tych kryteriów.
Czas dostawy części nie jest śledzony. Wynik, który częściowo zależy od dostępności części zamiennych, staje się nieaktualny, gdy dostawca przestaje dostarczać część lub zmienia czas dostawy, bez rejestracji tego gdziekolwiek.
Wynik jest rozpatrywany niezależnie od wsparcia oprogramowania. W przypadku urządzeń ICT praktyczna naprawa często wiąże się z pytaniem, jak długo oprogramowanie jest wspierane; kto tego nie ustala obok danych dotyczących naprawialności, traci część obrazu opisanego w pytaniu czy muszę rejestrować, jak długo urządzenie otrzymuje aktualizacje oprogramowania? .
Błędy w poprzednio opublikowanym wyniku nie są korygowane. Gdy zmiana produktu dotyczy wyniku, pominięcie korekty jest innym problemem niż brak wyniku; sposób radzenia sobie z odkrytym błędem jest opisany w znalazłem błąd w paszporcie produktu, co teraz.

Co możesz zarejestrować.

Metoda testowania i metoda pomiarowa użyta do określenia wyniku naprawialności, w tym data i osoba odpowiedzialna.
Przegląd części uwzględnionych w ocenie, z informacją o lokalizacji części zamiennych i szacunkowym czasie dostawy.
Połączenie między wersją produktu a wynikiem, aby w przypadku zmiany produktu było jasne, który wynik jest nadal ważny.
Instrukcje naprawy i moment ich opublikowania lub aktualizacji.
Dziennik korekt poprzednio opublikowanych wyników, z powodu i datą zmiany.
Uzgodnienia z dostawcami dotyczące przekazywania zmian, które mogą wpłynąć na wynik naprawialności.

To nie jest porada prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje o przepisach, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. Jeśli masz wątpliwości dotyczące Twojej sprawy, skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka na 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty otrzymują pierwszeństwo.