Hoe pak ik het productpaspoort voor elektronica stap voor stap aan?

Het paspoort ontstaat in vier vaste stappen

Het digitale productpaspoort voor een stuk elektronica of ICT-apparatuur komt niet in één keer tot stand, maar bouwt zich op in een vaste volgorde. Eerst worden de gegevens over het product verzameld: materialen, herkomst, reparatiemogelijkheden, en de overige informatie die voor die productcategorie relevant is. Daarna worden die gegevens ondergebracht in een paspoort dat via een uniek identificatienummer te herleiden is, met een link naar de fabrikant of importeur die verantwoordelijk is voor de juistheid ervan. Vervolgens wordt dat paspoort gekoppeld aan een fysieke datadrager op het product zelf, meestal een QR-code, zodat een gebruiker, handelaar of toezichthouder de gegevens kan opvragen. Tot slot moet het paspoort gedurende de voorgeschreven periode toegankelijk blijven, ook als het product allang niet meer in de winkel ligt. Deze volgorde — gegevens, koppeling, datadrager, beschikbaarheid — is de kern van artikel 9 en 10 van de ESPR, en geldt in beginsel voor elk product waarvoor de Europese Commissie het paspoort verplicht stelt.

Voor elektronica en ICT, per productgroep apart

Deze aanpak geldt voor producten die onder de ESPR vallen én waarvoor een specifieke gedelegeerde handeling het paspoort verplicht maakt. Dat betekent dat de verplichting niet in één klap voor "elektronica" als geheel ontstaat, maar per deelcategorie afzonderlijk wordt ingevoerd — witgoed bijvoorbeeld apart van telefoons, en telefoons apart van andere ICT-apparatuur. Voor een importeur of fabrikant is dus relevant voor welke specifieke productgroep zijn artikelen vallen, en niet alleen dat het om "elektronica" gaat in algemene zin. Deze stap-voor-stap-aanpak gaat niet over andere verplichtingen die soms in dezelfde adem worden genoemd, zoals ecodesign-eisen over energieverbruik of repareerbaarheid zelf — dat zijn afzonderlijke voorschriften die naast het paspoort kunnen bestaan, maar er niet mee samenvallen. Het paspoort is een informatiedrager, geen keurmerk en geen garantie dat het product aan alle eisen voldoet.

Een datum ligt nog niet vast, het werkplan wel

Er is nog geen vaste datum waarop het paspoort voor elektronica of ICT-apparatuur verplicht wordt. De verplichting ontstaat pas zodra de Europese Commissie voor een specifieke productcategorie een gedelegeerde handeling vaststelt en publiceert; die handeling bepaalt dan ook per categorie vanaf welk moment het paspoort nodig is. Het werkplan van de Commissie voor de periode 2025-2030 noemt elektronica en ICT-apparatuur als categorie waarvoor zulke gedelegeerde handelingen worden voorbereid, met een verwachting dat de eerste daarvan op zijn vroegst vanaf 2027 verschijnen. Dat is een planning, geen toezegging over een uitkomst of een harde einddatum. Tot een gedelegeerde handeling er ligt, geldt er voor de betreffende productgroep dan ook nog geen verplichting om een digitaal productpaspoort te voeren. Zodra een handeling is gepubliceerd, staat de bijbehorende datum vast en wordt die hier vermeld.

De praktische volgorde voor wie nu al voorbereidt

Wie nu al wil nadenken over een productpaspoort, doet dat in de volgorde waarin de verplichting straks ook werkt. Eerste stap is nagaan onder welke specifieke productcategorie het eigen assortiment valt, en of daarvoor al een gedelegeerde handeling in voorbereiding is. Tweede stap is een inventarisatie van de gegevens die zo'n paspoort volgens artikel 10 van de ESPR minimaal moet bevatten — dat gaat om gegevens die vaak al ergens in de eigen organisatie aanwezig zijn, bij inkoop, kwaliteit of compliance, maar die nog niet gebundeld zijn. Derde stap is nadenken over wie het paspoort technisch gaat hosten en actueel houden, want de verplichting om de gegevens gedurende een langere periode toegankelijk te houden verschuift niet vanzelf naar een derde partij; die keuze ligt bij de fabrikant of importeur. Vierde stap is de koppeling met de datadrager op het product, zodat de QR-code of vergelijkbare markering op het moment van verplichtstelling ook daadwerkelijk naar een werkend paspoort verwijst. Wie deze vier stappen op volgorde doorloopt, staat niet voor verrassingen zodra de gedelegeerde handeling voor de eigen productcategorie wordt gepubliceerd.

Waar dat staat: artikel 9 en 10 van de ESPR

Deze opbouw volgt rechtstreeks uit de ESPR zelf. Artikel 9 van Verordening (EU) 2024/1781 beschrijft wat een digitaal productpaspoort is en hoe het gekoppeld wordt aan een product via een datadrager en een uniek identificatienummer. Artikel 10 van diezelfde verordening werkt uit aan welke eisen dat paspoort moet voldoen, waaronder de toegankelijkheid van de gegevens en de verantwoordelijkheid van de marktdeelnemer die de gegevens aanlevert. Beide artikelen vormen het kader waarbinnen latere gedelegeerde handelingen, per productcategorie, de details invullen.

Wie op dit moment al wil beginnen, kan het beste starten met het in kaart brengen van de eigen productcategorie en de gegevens die daarvoor straks nodig zijn — die inventarisatie kost geen wachttijd op een gedelegeerde handeling en is de basis voor elke volgende stap.