Jak krok po kroku wdrażam paszport produktu dla elektroniki?

Paszport powstaje w czterech ustalonych etapach

Cyfrowy paszport produktu dotyczący urządzenia elektronicznego lub sprzętu ICT nie powstaje w jednym kroku, lecz buduje się w ustalonej kolejności. Po pierwsze gromadzone są dane dotyczące produktu: materiały, pochodzenie, możliwości naprawy i pozostałe informacje istotne dla danej kategorii produktu. Następnie dane te są wpisywane do paszportu, do którego można dotrzeć za pośrednictwem unikalnego numeru identyfikacyjnego, wraz z linkiem do producenta lub importera odpowiedzialnego za jego dokładność. Paszport jest następnie łączony z nośnikiem danych umieszczonym na samym produkcie, zazwyczaj kodem QR, aby użytkownik, handlowiec lub organ nadzoru mógł żądać danych. Wreszcie paszport musi pozostawać dostępny przez wymagany okres, nawet jeśli produkt dawno już nie znajduje się w sklepie. Ta kolejność — dane, połączenie, nośnik danych, dostępność — stanowi istotę artykułów 9 i 10 rozporządzenia ESPR i w zasadzie ma zastosowanie do każdego produktu, dla którego Komisja Europejska uczynić paszport obowiązkowym.

Dla elektroniki i ICT, oddzielnie dla każdej grupy produktów

To podejście ma zastosowanie do produktów podlegających rozporządzeniu ESPR i dla których specjalny akt delegowany czyni paszport obowiązkowym. Oznacza to, że obowiązek nie powstaje jednorazowo dla "elektroniki" jako całości, lecz wprowadzany jest oddzielnie dla każdej podkategorii — np. urządzenia gospodarstwa domowego osobno od telefonów, a telefony osobno od innego sprzętu ICT. Dla importera lub producenta istotne jest więc określenie, dla której konkretnej grupy produktów należą jego artykuły, a nie tylko to, że chodzi o "elektronikę" w sensie ogólnym. To podejście etapowe nie dotyczy innych obowiązków czasami wspominanych w tym samym kontekście, takich jak wymogi ekodesignu dotyczące zużycia energii czy samej naprawialności — są to osobne przepisy, które mogą istnieć obok paszportu, ale z nim się nie pokrywają. Paszport jest nośnikiem informacji, nie znakiem certyfikacji ani gwarancją, że produkt spełnia wszystkie wymogi.

Konkretna data nie jest jeszcze ustalona, plan działań tak

Nie ma jeszcze ustalonej daty, od której paszport dla urządzeń elektronicznych lub sprzętu ICT staje się obowiązkowy. Obowiązek powstaje dopiero wówczas, gdy Komisja Europejska dla konkretnej kategorii produktu ustanowi i opublikuje akt delegowany; akt ten określa również dla każdej kategorii od kiedy paszport jest wymagany. Plan działań Komisji na lata 2025-2030 wymienia urządzenia elektroniczne i sprzęt ICT jako kategorię, dla której przygotowywane są takie akty delegowane, przy założeniu, że pierwsze z nich mogą pojawić się najwcześniej od 2027 r. To jest plan, a nie zobowiązanie co do wyniku ani ostateczny termin. Dopóki akt delegowany nie będzie opublikowany, dla danej grupy produktów nie obowiązuje wymóg prowadzenia cyfrowego paszportu produktu. Wkrótce po opublikowaniu aktu, odpowiednia data staje się ostateczna i jest podawana tutaj.

Praktyczna kolejność dla tych, którzy przygotowują się już teraz

Kto chce już teraz zastanowić się nad paszportem produktu, powinien robić to w kolejności, w jakiej obowiązek będzie później obowiązywać. Pierwszy krok to sprawdzenie, do której konkretnej kategorii produktu należy własny asortyment i czy dla tej kategorii już przygotowywane jest delegowane rozporządzenie. Drugi krok to inwentaryzacja danych, które taki paszport zgodnie z artykułem 10 ESPR musi zawierać co najmniej — chodzi o dane, które są często już dostępne gdzieś w własnej organizacji, w działach zakupów, jakości lub compliance, ale nie są jeszcze zebrane. Trzeci krok to zastanowienie się, kto będzie technicznie hostować paszport i utrzymywać go w aktualnym stanie, ponieważ obowiązek utrzymywania danych w dostępności przez dłuższy okres nie przechodzi automatycznie na stronę trzecią; decyzję tę podejmuje producent lub importer. Czwarty krok to powiązanie z nośnikiem danych na produkcie, tak aby kod QR lub podobne oznaczenie w chwili wejścia w życie obowiązku faktycznie wskazywał na funkcjonujący paszport. Kto przejdzie te cztery kroki po kolei, nie będzie zaskoczony, gdy delegowane rozporządzenie dla własnej kategorii produktu zostanie opublikowane.

Gdzie to jest: artykuł 9 i 10 ESPR

Ta struktura wynika bezpośrednio z samej ESPR. Artykuł 9 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 opisuje, czym jest cyfrowy paszport produktu i jak jest powiązany z produktem za pośrednictwem nośnika danych i unikalnego numeru identyfikacyjnego. Artykuł 10 tego samego rozporządzenia precyzuje, jakim wymogom paszport musi spełniać, w tym dostępności danych i odpowiedzialności podmiotu rynkowego dostarczającego dane. Oba artykuły stanowią ramy, w ramach których późniejsze delegowane rozporządzenia, dla każdej kategorii produktu, wypełniają szczegóły.

Kto chce zacząć w tym momencie, powinien najlepiej zacząć od zmapowania własnej kategorii produktu i danych, które będą potrzebne — ta inwentaryzacja nie wymaga czekania na delegowane rozporządzenie i stanowi podstawę każdego następnego kroku.