Wat gebeurt er als ik geen productpaspoort heb voor mijn elektronica?

Zonder paspoort mag een product niet zomaar op de markt blijven

Wanneer voor een productgroep eenmaal een verplichting tot een digitaal productpaspoort geldt, en een fabrikant of importeur levert die niet, dan is dat product niet conform de geldende eisen. Markttoezichthouders kunnen daar dan iets mee doen: zij controleren of producten voldoen aan de eisen die op dat moment van toepassing zijn, en kunnen corrigerende maatregelen eisen, het op de markt aanbieden beperken, of een product laten terugroepen of uit de handel laten nemen. Dat volgt uit de algemene bevoegdheden die markttoezichthouders hebben onder Verordening (EU) 2019/1020. Voor elektronica en ICT-apparatuur is er op dit moment nog geen gedelegeerde handeling gepubliceerd die het paspoort voor die categorie verplicht stelt — dus die consequentie speelt nu nog niet, maar wel zodra de verplichting voor een specifieke deelcategorie ingaat.

Voor welke producten dit speelt, en voor welke nog niet

Deze vraag speelt pas zodra er voor een specifieke deelcategorie binnen elektronica en ICT een gedelegeerde handeling is vastgesteld onder de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), met daarin de concrete eisen aan het paspoort voor die productgroep. Zolang die handeling er niet is, bestaat er voor die deelcategorie ook nog geen wettelijke plicht tot een digitaal productpaspoort — en dus ook geen sanctie wegens het ontbreken ervan. Dit onderscheid is per deelcategorie belangrijk: witgoed, ICT-apparatuur en andere elektronica worden niet allemaal op hetzelfde moment onder de verplichting gebracht. Ook geldt dit hoofdstuk niet voor productgroepen die via andere regelgeving al eigen paspoorteisen kennen, zoals batterijen — dat loopt via een apart spoor en valt buiten wat hier wordt beschreven.

Een vaste ingangsdatum ontbreekt nog

Er is nog geen gepubliceerde datum waarop de verplichting tot een digitaal productpaspoort voor elektronica en ICT-apparatuur ingaat. Wat wel vaststaat: de ESPR werkt met een werkplan waarin per productgroep gedelegeerde handelingen worden voorbereid, en voor elektronica worden die op zijn vroegst vanaf een later moment in de tweede helft van dit decennium verwacht. Zodra zo'n handeling wordt gepubliceerd, staat daarin ook de datum waarop de verplichting voor die specifieke deelcategorie ingaat. Tot die tijd blijft de situatie voor elektronica ongewijzigd: er is geen paspoortplicht, en dus ook geen toezicht daarop specifiek. De algemene markttoezichtregels van Verordening (EU) 2019/1020 gelden overigens al wel voor producten in het algemeen, ongeacht het paspoort — die gaan over de conformiteit van een product met de eisen die op dát product van toepassing zijn.

Wat dit in de praktijk betekent, en in welke volgorde

Het eerste dat van belang is: nagaan of er voor de eigen productgroep al een gedelegeerde handeling is gepubliceerd. Zolang dat niet het geval is, is er geen actie vanuit een paspoortverplichting nodig — de aandacht kan dan uitgaan naar het op orde krijgen van de gegevens die straks in een paspoort terechtkomen, zoals herkomst, materialen, reparatiegegevens en conformiteitsinformatie, zodat die niet later alsnog moeten worden gereconstrueerd. Zodra een handeling wél is gepubliceerd, is de volgende stap het controleren van de ingangsdatum en de eisen die daarin specifiek voor die deelcategorie staan: welke gegevens moeten in het paspoort, wie is verantwoordelijk voor het aanleveren ervan, en vanaf wanneer moet de QR-datadrager op het product of de verpakking staan. Wordt een product na die ingangsdatum zonder geldig paspoort op de markt gebracht, dan is het aan de markttoezichthouder om te beoordelen of correctie, beperking of terugroeping aan de orde is — dat gebeurt op basis van de bevoegdheden uit Verordening (EU) 2019/1020, per geval en per instantie. Daarnaast bepaalt artikel 40 van de ESPR dat een product niet zo mag worden ontworpen dat het de verplichtingen rond het paspoort omzeilt, of dat de prestaties van het product verslechteren om onder een verplichting uit te komen — dat raakt niet aan het simpelweg ontbreken van een paspoort, maar wel aan pogingen om de verplichting te omzeilen zodra die geldt.

De basis: artikel 40 ESPR en Verordening 2019/1020

Deze twee regelingen vullen elkaar aan. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) regelt via gedelegeerde handelingen per productgroep óf, en zo ja vanaf wanneer, een digitaal productpaspoort verplicht is, en artikel 40 daarvan verbiedt specifiek het ontwerpen van producten om paspoortverplichtingen te omzeilen of prestaties te laten verslechteren om eronder uit te komen. Verordening (EU) 2019/1020 regelt vervolgens hoe markttoezicht in de praktijk werkt: welke bevoegdheden toezichthouders hebben om de conformiteit van een product te controleren, en welke maatregelen zij kunnen nemen wanneer een product niet aan de geldende eisen voldoet — ongeacht of het om het paspoort gaat of om andere productwetgeving.

Wat nu te doen

Voor elektronica en ICT-apparatuur is er op dit moment nog geen gepubliceerde gedelegeerde handeling en dus geen paspoortplicht om aan te voldoen. Het is wel te overzien om nu al te inventariseren welke productdata er straks nodig zijn — materiaalsamenstelling, herkomst, reparatiegegevens, conformiteitsverklaringen — zodat die niet achteraf hoeven te worden opgespoord zodra een deelcategorie onder de verplichting valt. Deze pagina en de rest van de kennisbank worden bijgewerkt zodra een gedelegeerde handeling voor een deelcategorie wordt gepubliceerd, inclusief de datum die daarin wordt genoemd.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is de kaderverordening die het digitale productpaspoort mogelijk maakt. De concrete verplichtingen — welk product, welke gegevens, vanaf welke datum — komen per productgroep in een gedelegeerde handeling. Voor elektronica en ICT-apparatuur is die handeling er nog niet; het ESPR-werkplan noemt de periode vanaf 2027 als richting, maar een vaste datum staat nergens vast. Wat al wel vaststaat, is het systeem daarachter: markttoezicht via Verordening (EU) 2019/1020, en in de ESPR zelf een bepaling die verslechtering of omzeiling van eisen moet voorkomen (artikel 40).

Zorgen dat er een paspoort is voordat het verplicht wordt

Zodra de gedelegeerde handeling voor een productgroep is gepubliceerd, geldt er een moment waarop het paspoort aanwezig moet zijn bij het in de handel brengen. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dat vooral: op tijd weten welke gegevens verzameld moeten worden, en van wie. Wie dat pas oppakt nadat de verplichting al geldt, loopt achter de feiten aan. De vraag wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van elektronica? is daarbij een goed startpunt, omdat die verantwoordelijkheid meestal al vóór de verplichting duidelijk te bepalen is.

Weten welke rol u speelt in de keten

De verplichtingen verschillen naar rol: fabrikant, importeur, distributeur of merkhouder. Een bedrijf dat elektronica laat maken en onder eigen naam verkoopt, heeft een andere positie dan een partij die alleen doorverkoopt. Dat onderscheid is niet altijd vanzelfsprekend — een groothandel die producten ompakt of relabelt, kan zomaar in een andere rol terechtkomen dan gedacht. De pagina Ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR? gaat daar verder op in.

Kunnen aantonen waar de gegevens vandaan komen

Markttoezicht onder Verordening (EU) 2019/1020 werkt met de mogelijkheid dat een toezichthouder documentatie opvraagt. Voor een bedrijf betekent dat: gegevens over materialen, herkomst en samenstelling moeten niet alleen bestaan, maar ook terug te vinden zijn bij de juiste partij in de keten. Wie zelf niets vastlegt en volledig vertrouwt op een leverancier buiten de EU, kan bij een controle zonder onderbouwing komen te staan. Zie ook de pagina over de situatie waarin uw fabrikant buiten de Europese Unie zit.

Geen omzeiling van de eisen laten ontstaan

Artikel 40 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) richt zich op het voorkomen dat producten worden aangepast, opgesplitst of anders gepositioneerd om onder eisen uit te komen, of dat prestaties na verloop van tijd verslechteren. Voor een middelgroot bedrijf is dit relevant bij beslissingen die op het eerste gezicht puur commercieel lijken: een productlijn net anders indelen, een variant onder een andere naam op de markt zetten. Zulke keuzes kunnen ongewild raken aan wat deze bepaling beoogt te voorkomen.

Waar het misgaat in de praktijk

Wachten tot de verplichting officieel ingaat. Omdat de datum voor elektronica nog niet vaststaat, stellen sommige bedrijven alle voorbereiding uit. Gegevens over materialen en herkomst zijn dan niet gestructureerd vastgelegd op het moment dat het wél nodig is, en achteraf reconstrueren is lastiger dan het tijdens de productie bijhouden.

Verkeerde aanname over wie verantwoordelijk is. Een importeur gaat er soms van uit dat de fabricant in het land van herkomst het paspoort wel regelt, terwijl die partij daar geen zicht op heeft en er ook geen belang bij heeft. Bij private label of eigen-merkproducten is deze verwarring een terugkerend probleem — zie verkopen onder eigen merk.

Gegevens versnipperd over meerdere leveranciers. Bij samengestelde elektronica (bijvoorbeeld witgoed met ingekochte elektronische modules) komen gegevens van verschillende partijen. Zonder afspraak over wie welk deel aanlevert en bijhoudt, ontstaat een paspoort met gaten, of helemaal geen paspoort omdat niemand zich verantwoordelijk voelt voor het geheel.

Onderscheid tussen distributeur en verantwoordelijke partij niet scherp. Een handelaar die producten alleen doorverkoopt zonder ze aan te passen, heeft een andere positie dan een partij die verpakking, etikettering of documentatie wijzigt. Wie dat verschil niet kent, neemt soms onbedoeld verplichtingen op zich, of laat juist na wat wel bij de eigen rol past. De pagina over verplichtingen van een distributeur of handelaar maakt dat onderscheid concreet.

Inkoop binnen de EU met verkeerde aanname over "al geregeld". Bedrijven die elektronica in een ander EU-land inkopen en hier doorverkopen, gaan er soms van uit dat het paspoort dan automatisch goed staat omdat het al "in de EU" is. Of en hoe die verantwoordelijkheid verschuift bij doorverkoop, is iets om per situatie te bekijken; zie product doorverkocht binnen de EU.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht van de eigen rol in de keten (fabrikant, importeur, distributeur of merkhouder) per productlijn, inclusief de onderbouwing waarom die rol zo is bepaald.
Afspraken met leveranciers over welke gegevens zij aanleveren, in welk formaat en met welke actualisatietermijn, vooral wanneer de fabricant buiten de EU zit.
Een interne verantwoordelijke of functie die als aanspreekpunt geldt voor vragen over conformiteit en documentatie — relevant bij de vraag wie tekent voor conformiteit.
Documentatie over materiaalsamenstelling en herkomst per productgroep, ook als er nog geen wettelijke verplichting geldt, zodat er bij publicatie van de gedelegeerde handeling geen achterstand is.
Een vastgelegde procedure voor wat er gebeurt bij private label-inkoop, inclusief wie welke gegevens controleert — zie ook verplichtingen bij private label.
Een aantekening van wie aansprakelijk is gesteld als achteraf blijkt dat gegevens in een paspoort onjuist waren, en hoe dat contractueel is afgedekt — bekijk hiervoor aansprakelijkheid bij foute gegevens.
Een overzicht van bestaande WEEE-registraties en of die aansluiten bij de productgroepen die het bedrijf voert, te vinden via WEEE-registratie.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.