wie is aansprakelijk als er een fout in het productpaspoort staat

De fabrikant is als eerste aan zet

De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de gegevens in het digitaal productpaspoort ligt in de eerste plaats bij de fabrikant. Artikel 27 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt fabrikanten de verplichting op om te zorgen dat het product en de bijbehorende informatie voldoen aan de eisen die voor die productgroep gelden, en het paspoort is onderdeel van die informatie. Wie het product op de markt brengt onder eigen naam of merk, of wie een product wezenlijk wijzigt, wordt voor de toepassing van die verplichtingen als fabrikant behandeld — ook als de feitelijke productie ergens anders gebeurt. Dat betekent dat een fout in het paspoort in de meeste gevallen wordt herleid naar de partij die verantwoordelijk is voor het samenstellen en op de markt brengen van het product, niet automatisch naar degene die de fout heeft "veroorzaakt" in praktische zin.

Voor wie dit geldt, en voor wie niet

Deze verantwoordelijkheid raakt in de kern de fabrikant zoals de ESPR die definieert, en dat is een ruimer begrip dan de partij die het product fysiek maakt. Wie twijfelt of hij voor een bepaald product als fabrikant of als importeur geldt, vindt de afbakening op de pagina ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR?. Voor wie elektronica onder een eigen merk verkoopt terwijl een ander de productie doet, ligt de vraag net iets anders: die situatie wordt beschreven op de pagina ik verkoop private label elektronica wat zijn mijn verplichtingen en op verkopen onder eigen merk. Distributeurs en handelaars die een product ongewijzigd doorverkopen, vallen niet zonder meer onder dezelfde aansprakelijkheid als de fabrikant — hun eigen rol en grenzen staan op de pagina welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van elektronica?. Wat dit artikel niet regelt, is de vraag wie binnen een organisatie intern verantwoordelijk is als er meerdere partijen bij het samenstellen van het paspoort betrokken zijn — dat is een contractuele kwestie tussen de betrokken partijen, geen vraag die de ESPR zelf beantwoordt.

Nog geen vaste datum, wel een vaste lijn in de tekst

Er is nog geen gedelegeerde handeling gepubliceerd die specifiek voor elektronica en ICT-apparatuur vastlegt vanaf welk moment het digitaal productpaspoort verplicht is, en dus ook nog geen moment waarop deze aansprakelijkheid voor deze productgroep in de praktijk gaat spelen. Het werkplan van de ESPR voorziet gedelegeerde handelingen per productcategorie, met een verwachting dat deze vanaf 2027 verschijnen; voor elektronica en ICT wordt een datum rond 2030 genoemd, maar die staat nog niet vast. Tot een gedelegeerde handeling voor deze productgroep is gepubliceerd, geldt de verplichting tot een digitaal productpaspoort zoals in artikel 9 van de ESPR beschreven, nog niet concreet voor elektronica-fabrikanten en -importeurs. De basisregel over wie als fabrikant verantwoordelijk is voor de juistheid van productinformatie, staat wel al vast in de verordening zelf en verandert niet meer door de gedelegeerde handeling — die regelt vooral de inhoud, het detailniveau en de ingangsdatum per productgroep.

Wat dit in de praktijk betekent

Wie zich hierop voorbereidt, begint met vaststellen welke rol hij zelf speelt: fabrikant, importeur, distributeur of merkhouder van een private-label product — want de aansprakelijkheid voor de inhoud van het paspoort is aan die rol gekoppeld, niet aan wie de gegevens feitelijk heeft ingevoerd. Daarna is het zinvol te kijken naar de herkomst van de gegevens die in het paspoort komen: testresultaten, materiaalsamenstelling, reparatiegegevens. Artikel 39 van de ESPR stelt eisen aan de test-, meet- en berekeningsmethoden waarmee die gegevens worden vastgesteld, en artikel 40 verplicht tot het voorkomen van omzeiling en van praktijken die de werkelijke prestaties van een product verhullen. Dat betekent dat een fout die voortkomt uit een onjuiste testmethode of uit gemanipuleerde meetresultaten zwaarder kan wegen dan een eenvoudige invoerfout, ook al ligt de formele aansprakelijkheid in beide gevallen bij de fabrikant. Voor wie het product niet zelf maakt maar inkoopt bij een fabrikant buiten de EU, is het van belang te weten dat die verhouding niet automatisch de aansprakelijkheid verschuift — zie hiervoor mijn fabrikant zit buiten de Europese Unie — wie regelt het productpaspoort dan?. Ook wie een al bestaand product van een andere EU-partij inkoopt en ongewijzigd doorverkoopt, doet er goed aan om vooraf te bepalen of hij daarmee zelf als fabrikant gaat gelden; dat komt aan de orde op ik koop elektronica in een ander EU-land in en verkoop door. Verder is het nuttig te weten wie feitelijk voor de juistheid van het paspoort tekent voordat het product de markt op gaat — die vraag staat centraal op wie tekent voor conformiteit, en wat de gevolgen zijn als er helemaal geen paspoort is, staat beschreven op wat gebeurt er als ik geen productpaspoort heb voor mijn elektronica?.

De wettelijke basis: artikelen 9, 27, 39 en 40 ESPR

Deze lijn volgt uit een samenspel van vier bepalingen in de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781): artikel 9 beschrijft wat het digitaal productpaspoort is en welke informatie het bevat, artikel 27 legt de verplichtingen voor fabrikanten vast — waaronder de zorg voor juiste en actuele productinformatie — artikel 39 stelt eisen aan de methoden waarmee gegevens worden bepaald, en artikel 40 richt zich op het voorkomen van omzeiling en van kunstmatig gunstige resultaten. Samen bepalen deze artikelen dat de aansprakelijkheid voor de inhoud van het paspoort in de kern bij de fabrikant ligt, en dat de manier waarop gegevens zijn verkregen mede bepaalt hoe een fout wordt beoordeeld.

Wie op dit moment al elektronica op de markt brengt, kan het beste nu al vastleggen welke partij in de eigen keten verantwoordelijk is voor welk onderdeel van de productinformatie, zodat die afspraken klaarstaan zodra de gedelegeerde handeling voor deze productgroep gepubliceerd wordt en de verplichting concreet wordt.