kto odpowiada, jeśli w paszporcie produktu jest błąd

Producent przejmuje inicjatywę jako pierwszy

Odpowiedzialność za dokładność danych w cyfrowym paszporcie produktu spoczywa przede wszystkim na producencie. Artykuł 27 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) nakłada na producentów obowiązek zapewnienia, że produkt i związane z nim informacje spełniają wymogi obowiązujące dla danej grupy produktów, a paszport jest częścią tych informacji. Osoba, która wprowadza produkt na rynek pod własną nazwą lub marką, lub osoba, która istotnie modyfikuje produkt, jest traktowana jako producent do celów stosowania tych obowiązków — nawet jeśli faktyczna produkcja odbywa się gdzie indziej. Oznacza to, że błąd w paszporcie w większości przypadków jest przypisywany stronie odpowiedzialnej za opracowanie i wprowadzenie produktu na rynek, a nie automatycznie osobie, która błąd "spowodowała" w praktycznym sensie.

Dla kogo to dotyczy i dla kogo nie

Ta odpowiedzialność dotyczy w istocie producenta, jaki definiuje ESPR, a to pojęcie jest szersze niż strona, która fizycznie produkuje produkt. Osoba, która ma wątpliwości, czy dla określonego produktu jest uważana za producenta czy importera, znajdzie rozgraniczenie na stronie czy jestem importerem czy producentem zgodnie z ESPR?. Dla osób sprzedających elektronikę pod własną marką, podczas gdy inna strona wykonuje produkcję, pytanie jest nieco inne: sytuacja ta jest opisana na stronie sprzedaję elektronikę marki własnej jakie są moje obowiązki i na sprzedaż pod własną marką. Dystrybutorzy i handlowcy, którzy sprzedają produkt bez zmian, nie podlegają automatycznie takiej samej odpowiedzialności jak producent — ich własna rola i ograniczenia opisane są na stronie jakie obowiązki ma dystrybutor lub handlowiec elektroniki?. To co artykuł nie reguluje, to pytanie o to, kto wewnątrz organizacji jest odpowiedzialny, jeśli w opracowywaniu paszportu zaangażowanych jest wiele stron — jest to kwestia umowna między zaangażowanymi stronami, nie pytanie, na które samej ESPR odpowiada.

Jeszcze bez stałej daty, ale ze stałą linią w tekście

Nie została jeszcze opublikowana delegowana handlość, która konkretnie dla urządzeń elektronicznych i ICT określiłaby moment, od którego cyfrowy paszport produktu jest obowiązkowy, a zatem również moment, w którym ta odpowiedzialność dla tej grupy produktów zaczyna działać w praktyce. Plan działania ESPR przewiduje delegowane handlości dla każdej kategorii produktu, z oczekiwaniem, że pojawiać się będą od 2027 roku; dla elektroniki i ICT wymieniana jest data około 2030 roku, ale nie jest ona jeszcze ustalona. Do czasu opublikowania delegowanej handlości dla tej grupy produktów obowiązek cyfrowego paszportu produktu, opisany w artykule 9 ESPR, nie ma konkretnego zastosowania dla producentów i importerów elektroniki. Jednak podstawowa zasada dotycząca tego, kto jako producent odpowiada za dokładność informacji o produkcie, jest już określona w samym rozporządzeniu i nie zmieni się w wyniku delegowanej handlości — ta reguluje przede wszystkim zawartość, poziom szczegółowości i datę wdrożenia dla każdej grupy produktów.

Co to oznacza w praktyce

Kto się do tego przygotowuje, powinien zacząć od ustalenia, jaką rolę sam odgrywa: producent, importer, dystrybutor czy posiadacz znaku towarowego produktu private label — ponieważ odpowiedzialność za zawartość paszportu jest związana z tą rolą, a nie z tym, kto faktycznie wprowadził dane. Następnie warto przyjrzeć się źródłu danych, które trafiają do paszportu: wyniki testów, skład materiałowy, dane dotyczące napraw. Artykuł 39 rozporządzenia ESPR określa wymogi dotyczące metod badań, pomiarów i obliczeń, za pomocą których ustalane są te dane, a artykuł 40 nakłada obowiązek zapobiegania obejściu ustawy i praktykom, które ukrywają rzeczywiste parametry produktu. Oznacza to, że błąd wynikający z nieprawidłowej metody badań lub manipulowanych wyników pomiarów może mieć większą wagę niż zwykły błąd w wprowadzeniu danych, chociaż formalnie w obu przypadkach odpowiedzialność spoczywa na producencie. Dla osób, które nie produkują produktu samodzielnie, lecz kupują go od producenta spoza Unii Europejskiej, ważne jest wiedza, że ten związek nie powoduje automatycznego przesunięcia odpowiedzialności — zob. w tym zakresie mój producent znajduje się poza Unią Europejską — kto zajmuje się wówczas produktpasaportem?. Również ten, kto kupuje już istniejący produkt od innej strony z UE i sprzedaje go bez zmian, powinien z wyprzedzeniem ustalić, czy w ten sposób sam będzie uważany za producenta; ta kwestia jest omawiana na kupuję elektronikę w innym kraju UE i sprzedaję dalej. Ponadto warto wiedzieć, kto faktycznie podpisuje się za prawidłowość paszportu, zanim produkt trafi na rynek — to pytanie jest najważniejsze na kto podpisuje się pod zgodnością, a co się dzieje, jeśli w ogóle nie ma paszportu, zostało opisane na co się dzieje, jeśli nie mam produktpaszportu do mojej elektroniki?.

Podstawa prawna: artykuły 9, 27, 39 i 40 ESPR

Ta linia wynika ze współdziałania czterech postanowień rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781): artykuł 9 opisuje, czym jest cyfrowy paszport produktu i jakie informacje zawiera, artykuł 27 określa obowiązki producentów — w tym obowiązek zapewnienia prawidłowych i aktualnych informacji o produkcie — artykuł 39 określa wymogi dotyczące metod, za pomocą których ustalane są dane, a artykuł 40 skupia się na zapobieganiu obejściu ustawy i sztucznym korzystnym wynikom. Razem artykuły te określają, że odpowiedzialność za zawartość paszportu w istocie spoczywa na producencie i że sposób, w jaki zostały uzyskane dane, częściowo decyduje o ocenie błędu.

Kto w tej chwili wprowadza elektronikę na rynek, najlepiej zacząć teraz od ustalenia, która strona w łańcuchu dostaw odpowiada za którą część informacji o produkcie, aby umowy były gotowe, gdy delegowany akt dla tej grupy produktów będzie opublikowany i obowiązek stanie się rzeczywisty.